फॅटी लिव्हरच्या समस्येत आहाराची निवड महत्त्वाची ठरते. पोळी किंवा भात यापैकी एक पूर्णपणे बंद करण्यापेक्षा कोणता प्रकार, किती प्रमाणात आणि त्यासोबत काय खाल्ले जाते याकडे लक्ष देणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

फॅटी लिव्हरची समस्या सध्या अनेकांमध्ये आढळते. शरीरात अतिरिक्त चरबी जमा होणे, वजन वाढणे, कमी शारीरिक हालचाल आणि चुकीच्या आहाराच्या सवयी यांचा याच्याशी संबंध असू शकतो. त्यामुळे फॅटी लिव्हर असल्यास औषधोपचारासोबत आहार आणि जीवनशैलीत बदल करण्याचा सल्ला दिला जातो.

भारतीय जेवणात पोळी आणि भात हे दोन्ही प्रमुख पदार्थ आहेत. त्यामुळे फॅटी लिव्हर असल्यास ‘पोळी खावी की भात?’ हा प्रश्न अनेकांना पडतो. मात्र, याचे उत्तर केवळ एका पदार्थाला चांगले किंवा वाईट ठरवण्यात नाही.

Roti or Rice for Fatty Liver – Which Is Better?

फॅटी लिव्हर असलेल्या व्यक्तीने पोळी किंवा भात पूर्णपणे बंद करण्याची गरज नसते. आहारात पूर्ण धान्यांचा समावेश, योग्य प्रमाण आणि एकूण कॅलरीचे नियंत्रण याला अधिक महत्त्व आहे. तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनानुसार, फॅटी लिव्हरमध्ये कमी ग्लायसेमिक इंडेक्स असलेले पदार्थ, भाज्या आणि संपूर्ण धान्यांचा आहारात समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते.

म्हणूनच गव्हाची संपूर्ण गव्हापासून बनवलेली पोळी हा एक पर्याय असू शकतो. त्याचप्रमाणे पांढऱ्या तांदळाऐवजी ब्राउन राइस किंवा इतर संपूर्ण धान्यांचा भात निवडण्याचा विचार करता येतो.

पांढऱ्या तांदळाचे प्रमाण का पाहावे?

पांढरा तांदूळ हा परिष्कृत धान्याचा प्रकार आहे. त्यामुळे फॅटी लिव्हर असलेल्या व्यक्तीने त्याचे प्रमाण नियंत्रित ठेवणे आणि संपूर्ण धान्यांना प्राधान्य देणे उपयुक्त ठरू शकते.

याचा अर्थ असा नाही की भात पूर्णपणे बंद करावा. भाताचे प्रमाण, त्यासोबत घेतले जाणारे पदार्थ आणि दिवसभरातील एकूण आहार यांचा एकत्रित विचार करणे महत्त्वाचे आहे.

पोळी खाताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

फॅटी लिव्हर असल्यास मैद्यापासून तयार केलेले पदार्थ, जास्त तेल किंवा तूप वापरून केलेले पदार्थ आणि अतिप्रक्रिया केलेले अन्न कमी करणे योग्य ठरते.

पोळी शक्यतो संपूर्ण गव्हाच्या पिठापासून बनवावी. जेवताना पोळीचे प्रमाण मर्यादित ठेवून त्यासोबत भरपूर भाज्या आणि योग्य प्रमाणात प्रथिने असलेले पदार्थ घेणे अधिक संतुलित पर्याय ठरू शकतो.

भात खायचा असेल तर काय काळजी घ्यावी?

भात आवडत असल्यास तो पूर्णपणे बंद करण्याची आवश्यकता नसते. मात्र, मोठ्या प्रमाणात भात खाण्याऐवजी योग्य प्रमाण ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

शक्य असल्यास ब्राउन राइस किंवा इतर संपूर्ण धान्यांचा पर्याय निवडता येतो. भातासोबत डाळी, कडधान्ये, भाज्या आणि प्रथिनांचा स्रोत घेतल्यास जेवण अधिक संतुलित करता येते.

फॅटी लिव्हरमध्ये फक्त पोळी-भात नव्हे, संपूर्ण आहार महत्त्वाचा

फॅटी लिव्हरमध्ये केवळ पोळी किंवा भात बदलल्याने समस्या पूर्णपणे दूर होत नाही. आहारातील साखर, गोड पेये, परिष्कृत कार्बोहायड्रेट, जास्त संतृप्त चरबी आणि अतिप्रक्रिया केलेले पदार्थ कमी करणे महत्त्वाचे आहे.

भाज्या, फळे, संपूर्ण धान्ये, कडधान्ये, शेंगदाणे आणि बिया यांचा संतुलित आहारात समावेश करण्याचा सल्ला दिला जातो. तसेच साखरयुक्त पेये आणि अतिरिक्त साखर टाळणे फायदेशीर ठरू शकते.

वजन आणि व्यायामाकडेही लक्ष द्या

फॅटी लिव्हरच्या व्यवस्थापनात आहारासोबत वजन नियंत्रण आणि शारीरिक हालचाल यांनाही महत्त्व आहे. ज्या व्यक्तींचे वजन जास्त आहे, त्यांच्यामध्ये हळूहळू वजन कमी केल्याने यकृतातील चरबी कमी होण्यास मदत होऊ शकते. NIDDKनुसार, शरीराचे वजन 3 ते 5 टक्के कमी झाल्याने यकृतातील चरबी कमी होऊ शकते; काही परिस्थितींमध्ये 7 ते 10 टक्के वजन कमी केल्याने अधिक फायदा होऊ शकतो.

त्यामुळे फॅटी लिव्हर असल्यास पोळी किंवा भात यापैकी एक पदार्थ पूर्णपणे बंद करण्यापेक्षा संपूर्ण धान्यांचा वापर, योग्य प्रमाण, भाज्या-प्रथिनांचा समतोल, साखर आणि अतिप्रक्रिया केलेले पदार्थ कमी करणे तसेच नियमित शारीरिक हालचाल यावर लक्ष देणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

फॅटी लिव्हरची तीव्रता व्यक्तीनुसार वेगळी असू शकते. त्यामुळे डॉक्टर किंवा नोंदणीकृत आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेऊन वैयक्तिक आहार ठरवणे योग्य ठरेल.