भारतीय आहारपद्धती आणि आयुर्वेदात आवळ्याला विशेष महत्त्व आहे. व्हिटॅमिन C आणि अँटीऑक्सिडंट्सचा स्रोत असलेला आवळा आहारात योग्य प्रमाणात घेतल्यास आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतो. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘मन की बात’ कार्यक्रमात उत्तर प्रदेशातील प्रतापगडच्या आवळ्याचा उल्लेख केला होता.
रोगप्रतिकारक शक्तीसाठी उपयुक्त
आवळ्यामध्ये व्हिटॅमिन C मोठ्या प्रमाणात असते. हे पोषक तत्त्व शरीराच्या सामान्य रोगप्रतिकारक कार्यासाठी महत्त्वाचे आहे. तसेच शरीरात कोलाजन तयार होण्यासही व्हिटॅमिन C मदत करते.
पचनक्रिया सुधारण्यास मदत
आवळ्यामध्ये फायबर असल्याने पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास मदत होऊ शकते. बद्धकोष्ठतेचा त्रास असलेल्या व्यक्तींना आहारातील पुरेसे फायबर उपयोगी ठरते. मात्र दीर्घकाळ पोटाच्या समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
त्वचा आणि केसांसाठी फायदेशीर
आवळ्यातील व्हिटॅमिन C आणि इतर पोषक घटक त्वचेच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. पारंपरिक पद्धतीने आवळ्याचा वापर केसांच्या निगेसाठीही केला जातो.
आवळा कसा खावा?
आवळा कच्चा, चटणी, लोणचे किंवा ज्यूस अशा विविध प्रकारे आहारात घेता येतो. मात्र आवळ्याचा मुरंबा किंवा बाजारातील काही ज्यूसमध्ये साखरेचे प्रमाण जास्त असू शकते. त्यामुळे वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या किंवा मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी अशा पदार्थांचे प्रमाण लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.
आवळा आरोग्यदायी फळ असले तरी तो कोणत्याही आजारावरील औषध किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. संतुलित आहाराचा भाग म्हणून त्याचे सेवन करणे योग्य ठरते.
