गेल्या काही वर्षांत उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांची संख्या लक्षणीय वाढली आहे. रक्तदाब वाढण्याचे एक प्रमुख कारण चुकीचे आहार आहे . अशा परिस्थितीत, आपल्यासाठी हे जाणून घेणे महत्वाचे आहे की उच्च रक्तदाबाच्या रुग्णांनी कोणत्या गोष्टी अजिबात खाऊ नयेत.
कधी कधी उच्च रक्तदाब ही एक सामान्य गोष्ट असते, परंतु जर ही समस्या कायम राहिली तर तो उच्च रक्तदाबाचा आजार बनतो. चुकीचे आहार, मानसिक ताण आणि बिघडलेली जीवनशैली हे याचे मुख्य कारण आहे. जर बीपी जास्त असेल तर या आजारामुळे हृदयविकाराचा झटका आणि ब्रेन स्ट्रोकचा धोका असतो. या दोन्ही गोष्टी प्राणघातक आहेत. अशा परिस्थितीत रक्तदाब नियंत्रित करणे आवश्यक आहे. त्यासाठी खानपानाची विशेष काळजी घ्यावी लागते. अशा परिस्थितीत, आपल्यासाठी हे जाणून घेणे महत्वाचे आहे की रक्तदाब जास्त राहतो, कोणत्या गोष्टी अजिबात खाऊ नयेत.
उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांनी प्रथम जास्त मीठ असलेल्या गोष्टी टाळल्या पाहिजेत. जर रक्तदाब जास्त असेल तर तुम्ही दिवसातून 4 ते 5 ग्रॅमपेक्षा जास्त मीठ खाऊ नये, परंतु जे अनवधानाने यापेक्षा जास्त मीठ खातात. अशा परिस्थितीत कोणत्याही प्रकारच्या फास्ट फूडपासून दूर राहणे आपल्यासाठी महत्वाचे आहे. उच्च रक्तदाब (हायपरटेन्शन) हा आजार आजच्या वेगवान जीवनशैलीत सर्वसाधारण झाला आहे. आहारात योग्य बदल केल्यास रक्तदाब नियंत्रित ठेवणे शक्य आहे.
सर्वप्रथम, मीठाचे सेवन कमी करणे अत्यंत आवश्यक आहे. दिवसाला ५ ग्रॅमपेक्षा जास्त मीठ घेऊ नये. सॅल्टेड स्नॅक्स, पापड, लोणची, सॉस, प्रक्रिया केलेले अन्न, आणि रेडीमेड सूप यापासून दूर राहावे. ताजे फळे व भाज्या यांचा आहारात समावेश करावा. केळी, सफरचंद, संत्री, पपई, कलिंगड यांसारखी फळे पोटॅशियमने समृद्ध असतात, जे रक्तदाब कमी करण्यात मदत करतात. हिरव्या पालेभाज्या (मेथी, पालक, कोथिंबीर, चाकवत) आणि फायबरयुक्त अन्न पदार्थ (ओट्स, ब्राउन राईस, डाळी, संपूर्ण धान्य) रोजच्या आहारात घ्यावेत. दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थ यांपैकी कमी फॅटचे पर्याय वापरावेत, जसे की स्किम्ड मिल्क किंवा लो-फॅट दही. सुकामेवा (बदाम, अक्रोड, पिस्ता) प्रमाणात खावा, पण मीठ न घातलेला. तेलाचे प्रमाण कमी ठेवणे आवश्यक आहे. सूर्यफूल, ऑलिव्ह किंवा मोहरी तेल यांचा मर्यादित वापर फायदेशीर असतो. तळलेले, तेलकट आणि जंक फूड पूर्णपणे टाळावे. पाणी पुरेसे पिणे आणि कॅफिनयुक्त पेय कमी करणे हे देखील महत्त्वाचे आहे. मद्यपान आणि धूम्रपान पूर्णपणे टाळावे. दररोज थोडा व्यायाम योग व ध्यान केल्याने मानसिक ताण कमी होतो आणि रक्तदाब नियंत्रित राहतो. थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांनी ताजं, कमी मीठाचं, तेलकट आणि प्रक्रिया केलेल्या अन्नापासून दूर राहून संतुलित व नैसर्गिक आहार घ्यावा. अशा प्रकारे योग्य आहार व जीवनशैलीमुळे औषधांशिवायही रक्तदाबावर चांगलं नियंत्रण मिळवता येऊ शकतं.
तज्ञं स्पष्ट करतात की उच्च चरबीयुक्त कोणतेही अन्न आपल्या रक्तदाबावर परिणाम करते. अशा परिस्थितीत आपण हे टाळले पाहिजे. जर आपल्याला जेवण दरम्यान भूक लागत असेल तर फळ किंवा साधा दही यासारखे निरोगी स्नॅक खा. बाहेर जाताना मूठभर शेंगदाणे आणि ड्रायफ्रूट्स यासारखे काहीतरी सोबत ठेवा. परंतु पराठासारखे पदार्थ जास्त तेल किंवा तूप घालून कधीही खाऊ नका. कमी चरबीयुक्त दूध पिण्याचा प्रयत्न करा आणि आपल्या आहारात हिरव्या भाज्या आणि हंगामी फळांचा समावेश करा. यामुळे तुमचा रक्तदाब नियंत्रणात राहील.
मद्य – जर रक्तदाब जास्त असेल आणि तुम्ही दारू पितात तर ते सोडून द्या. जास्त मद्यपान केल्याने रक्तदाब वाढू शकतो आणि कालांतराने वजन वाढू शकते. अल्कोहोल आपल्या यकृतासाठी देखील हानिकारक आहे. अशा परिस्थितीत जर तुम्ही त्याचे सेवन केले नाही तर आरोग्य चांगले राहील.
