दिवाळीआधी सर्वसामान्यांना दिलासा? खाद्यतेलाच्या आयात शुल्कात मोठी कपात, कोणत्या तेलाचे दर कमी होणार?

          देशात सणासुदीचा काळ सुरू होण्यापूर्वी केंद्र सरकारने खाद्यतेलाच्या आयातीबाबत मोठा निर्णय घेतला आहे. कच्च्या आणि रिफाइंड पाम तेल, सोयाबीन तेल तसेच सूर्यफूल तेलावरील Basic Customs Duty (BCD) मध्ये कपात करण्यात आली आहे. या निर्णयामुळे खाद्यतेलाच्या आयात खर्चात घट होण्याची शक्यता असून, त्याचा परिणाम देशांतर्गत बाजारातील किमतींवर होऊ शकतो.

कच्च्या पाम आणि सोयाबीन तेलावरील शुल्क ५ टक्के

केंद्र सरकारच्या निर्णयानुसार, कच्च्या पाम तेल आणि कच्च्या सोयाबीन तेलावरील मूलभूत आयात शुल्क १० टक्क्यांवरून ५ टक्क्यांवर आणण्यात आले आहे.

त्याचबरोबर रिफाइंड पाम तेल आणि रिफाइंड सोयाबीन तेलावरील BCD ३२.५ टक्क्यांवरून २७.५ टक्के करण्यात आले आहे.

सूर्यफूल तेलावर सर्वात मोठी कपात

कच्च्या सूर्यफूल तेलाच्या आयातीवर यापूर्वी १० टक्के मूलभूत सीमा शुल्क होते. आता हे शुल्क पूर्णपणे हटवून शून्य टक्के करण्यात आले आहे.

तर रिफाइंड सूर्यफूल तेलावरील आयात शुल्क ३२.५ टक्क्यांवरून २२.५ टक्के करण्यात आले आहे. त्यामुळे आयातदार आणि रिफायनिंग कंपन्यांच्या खर्चावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

२४ सप्टेंबरपासून नवे दर लागू

केंद्र सरकारने जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार आयात शुल्कातील हे बदल २४ सप्टेंबर २०२६ पासून लागू झाले आहेत. त्यामुळे सणासुदीच्या काळात आयात होणाऱ्या खाद्यतेलाच्या किमतींवर या निर्णयाचा परिणाम दिसून येऊ शकतो.

ग्राहकांना तेल स्वस्त मिळणार का?

आयात शुल्क कमी झाल्यामुळे तेलाचा आयात खर्च कमी होऊ शकतो. मात्र, आयात शुल्क कमी झाले म्हणजे किरकोळ बाजारातील दर लगेच आणि त्याच प्रमाणात कमी होतीलच असे नाही.

आंतरराष्ट्रीय बाजारातील तेलाचे भाव, रुपयाचा विनिमय दर, वाहतूक खर्च, रिफायनिंग खर्च आणि पुरवठा साखळीतील इतर घटक यावर अंतिम किरकोळ किंमत अवलंबून राहते. त्यामुळे शुल्क कपातीचा किती फायदा ग्राहकांपर्यंत पोहोचतो, हे आगामी काळात स्पष्ट होईल.

सणासुदीच्या काळात निर्णयाचे महत्त्व

सप्टेंबर ते नोव्हेंबरदरम्यान देशात विविध सण साजरे केले जातात. या काळात घरगुती वापरासोबतच मिठाई, फराळ आणि तळलेल्या पदार्थांसाठी खाद्यतेलाची मागणी वाढते.

अशा परिस्थितीत खाद्यतेलाच्या आयात शुल्कात करण्यात आलेली कपात बाजारातील पुरवठा आणि किमतींवर परिणाम करू शकते. मात्र, प्रत्यक्ष ग्राहकांना मिळणारा दिलासा बाजारातील परिस्थिती आणि कंपन्यांकडून शुल्क कपातीचा किती फायदा पुढे दिला जातो यावर अवलंबून असेल.

कोणत्या तेलावर किती शुल्क?

या बदलांमुळे सणासुदीच्या काळात खाद्यतेलाच्या वाढत्या किमतींवर काही प्रमाणात दबाव कमी करण्याचा सरकारचा प्रयत्न असल्याचे वृत्त आहे.