एन. चंद्रशेखरन यांच्या फेरनियुक्तीवरून टाटा सन्स आणि टाटा ट्रस्ट्समध्ये मतभेद निर्माण झाले आहेत. या वादात शरद पवार यांनी नोएल टाटांच्या भूमिकेला समर्थन देत टाटा समूहाच्या संस्थात्मक रचनेचे आणि टाटा ट्रस्ट्सच्या भूमिकेचे संरक्षण करण्याची गरज व्यक्त केली आहे.
टाटा सन्सच्या अध्यक्षपदावरून वाद
टाटा समूहाच्या होल्डिंग कंपनी असलेल्या टाटा सन्सच्या अध्यक्षपदावरून सध्या कंपनीच्या संचालक मंडळात आणि टाटा ट्रस्ट्समध्ये मतभेद निर्माण झाले आहेत. एन. चंद्रशेखरन यांची आणखी पाच वर्षांसाठी अध्यक्षपदी फेरनियुक्ती करण्याचा निर्णय टाटा सन्सच्या संचालक मंडळाने घेतला आहे. मात्र, टाटा ट्रस्ट्सचे अध्यक्ष नोएल टाटा यांनी या निर्णयाला विरोध केला आहे.
या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी (शरदचंद्र पवार)चे अध्यक्ष शरद पवार यांनी या वादावर सार्वजनिक भूमिका मांडली आहे. त्यांनी नोएल टाटा आणि टाटा ट्रस्ट्सच्या संस्थात्मक भूमिकेला समर्थन दर्शवले आहे.
शरद पवारांनी काय म्हटले?
शरद पवार यांनी टाटा समूहाच्या ऐतिहासिक योगदानाचा उल्लेख करत टाटा ट्रस्ट्सची सामाजिक आणि संस्थात्मक भूमिका जपली पाहिजे, असे म्हटले आहे. त्यांच्या मते, टाटा समूहाची रचना आणि त्यामागील सामाजिक बांधिलकी ही दीर्घकाळापासून महत्त्वाची राहिली आहे.
टाटा सन्सच्या Articles of Association म्हणजेच कंपनीच्या नियमावलीनुसार अध्यक्ष निवडीची प्रक्रिया व्हावी, अशी भूमिका पवार यांनी मांडली. बहुसंख्य मालकी असलेल्या टाटा ट्रस्ट्सच्या प्रतिनिधींना अध्यक्ष निवडीमध्ये महत्त्वाची भूमिका असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
नोएल टाटा यांनी चंद्रशेखरन यांच्या फेरनियुक्तीला विरोध केला
17 सप्टेंबर रोजी झालेल्या टाटा सन्सच्या संचालक मंडळाच्या बैठकीत एन. चंद्रशेखरन यांची आणखी पाच वर्षांसाठी कार्यकारी अध्यक्ष म्हणून फेरनियुक्ती करण्याचा प्रस्ताव मंजूर करण्यात आला. या मतदानात नोएल टाटा यांनी प्रस्तावाच्या विरोधात मतदान केले. टाटा ट्रस्ट्सचे आणखी एक नामनिर्देशित संचालक व्हेनू श्रीनिवासन यांनी मात्र चंद्रशेखरन यांच्या बाजूने मतदान केले.
टाटा सन्सच्या म्हणण्यानुसार, संचालक मंडळाने बहुमताने चंद्रशेखरन यांच्या फेरनियुक्तीचा निर्णय घेतला. मात्र, टाटा ट्रस्ट्सने या निर्णयाच्या वैधतेवर प्रश्न उपस्थित केला आहे.
टाटा ट्रस्ट्सकडे 66 टक्के हिस्सा
टाटा ट्रस्ट्सकडे टाटा सन्समध्ये सुमारे 66 टक्के हिस्सा आहे. त्यामुळे कंपनीच्या महत्त्वाच्या निर्णयांमध्ये ट्रस्ट्सची भूमिका महत्त्वाची ठरते. अध्यक्षपदाच्या निर्णयाला वार्षिक सर्वसाधारण सभेत म्हणजेच AGMमध्येही मंजुरी मिळणे आवश्यक आहे.
नोएल टाटा हे टाटा ट्रस्ट्सचे अध्यक्ष असून टाटा सन्सच्या संचालक मंडळावर ट्रस्ट्सचे नामनिर्देशित संचालक म्हणूनही ते कार्यरत आहेत.
फेरनियुक्तीच्या वैधतेवर टाटा ट्रस्ट्सचा आक्षेप
टाटा ट्रस्ट्सने चंद्रशेखरन यांच्या फेरनियुक्तीच्या निर्णयावर गंभीर कायदेशीर आक्षेप घेतला आहे. ट्रस्ट्सच्या म्हणण्यानुसार, टाटा सन्सच्या Articles of Association मध्ये ट्रस्ट्सच्या नामनिर्देशित संचालकांच्या संमतीसंदर्भात स्वतंत्र अट आहे.
टाटा ट्रस्ट्सचा दावा आहे की नोएल टाटा यांनी विरोधात मतदान केल्यामुळे आवश्यक संमतीची अट पूर्ण झाली नाही. त्यानंतर अध्यक्षांच्या casting voteच्या आधारे निर्णय मंजूर करणे नियमावलीनुसार योग्य नाही, अशी ट्रस्ट्सची भूमिका आहे.
या कायदेशीर भूमिकेवरून टाटा सन्स आणि टाटा ट्रस्ट्समध्ये मतभेद अधिक स्पष्ट झाले आहेत.
चंद्रशेखरन यांचा निर्णय आधी वेगळा होता
एन. चंद्रशेखरन यांनी ऑगस्टमध्ये आपला सध्याचा कार्यकाळ संपल्यानंतर आणखी एका कार्यकाळासाठी अध्यक्षपद स्वीकारणार नसल्याचे संचालक मंडळाला सांगितले होते. त्यांचा सध्याचा कार्यकाळ फेब्रुवारी 2027 मध्ये संपणार आहे. त्यानंतर नवीन अध्यक्षाच्या निवडीची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली होती.
मात्र, 17 सप्टेंबरच्या बैठकीत संचालक मंडळाने चंद्रशेखरन यांना निर्णयाचा पुनर्विचार करण्याची विनंती केली. त्यानंतर त्यांनी आणखी पाच वर्षांचा कार्यकाळ स्वीकारण्यास सहमती दर्शवली आणि बोर्डाने त्यांच्या फेरनियुक्तीचा निर्णय घेतला.
वादाचा दुसरा मुद्दा टाटा सन्सची संभाव्य लिस्टिंग
या संपूर्ण वादामध्ये टाटा सन्सच्या संभाव्य शेअर बाजारातील लिस्टिंगचा मुद्दाही महत्त्वाचा आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने टाटा सन्सची Core Investment Company म्हणून नोंदणी रद्द करण्याची विनंती नाकारली आहे. त्यामुळे कंपनीसमोर लागू नियमांनुसार लिस्टिंगशी संबंधित प्रक्रिया पुढे नेण्याचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
टाटा सन्सच्या संचालक मंडळाने लागू RBI नियमांचे पालन करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलण्याचा निर्णय घेतला आहे. मात्र, या प्रक्रियेबाबत टाटा ट्रस्ट्स आणि कंपनीच्या नेतृत्वामध्ये मतभेद असल्याचे वृत्त आहे.
शरद पवारांनी टाटा समूहाच्या सामाजिक भूमिकेचा उल्लेख केला
शरद पवार यांनी टाटा समूहाच्या संस्थापक जमशेटजी टाटा आणि टाटा कुटुंबाच्या औद्योगिक योगदानाचा उल्लेख केला. उद्योगाच्या माध्यमातून सामाजिक विकासाला हातभार लावण्याची टाटा समूहाची परंपरा असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
त्यामुळे टाटा ट्रस्ट्सची सामाजिक बांधिलकी आणि संस्थात्मक भूमिका कायम राहणे आवश्यक असल्याचे पवार यांनी म्हटले आहे.
पवार यांनी हा वाद संवाद, योग्य प्रक्रिया आणि टाटा सन्सच्या नियमावलीनुसार सोडवण्याची भूमिका मांडली आहे.
पुढील निर्णयाकडे लक्ष
चंद्रशेखरन यांच्या फेरनियुक्तीला टाटा सन्सच्या बोर्डाने मंजुरी दिली असली, तरी या निर्णयाला पुढील औपचारिक प्रक्रियेत मंजुरी आवश्यक आहे. त्याचवेळी टाटा ट्रस्ट्सने फेरनियुक्तीच्या वैधतेवर प्रश्न उपस्थित केल्याने हा वाद आता कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स आणि कंपनीच्या नियमावलीच्या चौकटीत पोहोचला आहे.
दरम्यान, शरद पवार यांनी नोएल टाटा यांच्या भूमिकेला समर्थन देत टाटा ट्रस्ट्सची संस्थात्मक भूमिका आणि टाटा समूहाची सामाजिक बांधिलकी जपण्याची गरज व्यक्त केली आहे. त्यामुळे टाटा सन्सच्या अध्यक्षपदाचा आणि भविष्यातील कंपनीच्या रचनेचा प्रश्न पुढील बैठका आणि भागधारकांच्या निर्णयांनंतर अधिक स्पष्ट होणार आहे.
