उस्मानाबादची कन्या ते महाराष्ट्राच्या पहिल्या महिला उपमुख्यमंत्री; ‘असा’ राहिलाय सुनेत्रा पवारांचा आजवरचा प्रवास

स्वर्गीय अजित पवार यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार यांचा जन्म उस्मानाबाद येथे १९६३ साली झाला आहे. नुकतीच त्यांची राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्य विधिमंडळ पक्षाच्या नेत्या म्हणून त्यांची निवड झाली आहे. त्या आता राज्याच्या पहिल्या उपमुख्यमंत्रीही झाल्या आहेत. आज 5 वाजता त्यांचा शपथविधी सोहळा पार पडला. त्या राज्यसभा खासदार होत्या, आज त्यांनी त्यांच्या खासदारकीचा राजीनामा दिला आहे.

२०१९ मध्ये बारामतीतून सुप्रिया सुळे यांच्या विरोधात लोकसभा निवडणूक लढवून त्यांनी राजकारणात प्रवेश केला, पण त्यांना पराभव पत्करावा लागला. जून २०२४ मध्ये त्यांना राज्यसभेवर पाठवण्यात आले.

सुनेत्रा पवार यांनी संभाजीनगर (औरंगाबाद) येथील एसबी कॉलेजमधून बी.कॉमची पदवी मिळवली आहे. त्या एका राजकीय कुटुंबातून येत असल्या तरी, त्यांनी सुरुवातीला राजकारणापासून स्वतःला दूर ठेवले होते. त्यांनी सामाजिक कार्यावर अधिक लक्ष केंद्रित केले. बारामतीजवळील काठेवाडी गावात त्यांनी स्वच्छतेसाठी मोठे काम केले. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे २००६ मध्ये या गावाला ‘निर्मल ग्राम’चा दर्जा मिळाला आणि ते गाव खुले शौचमुक्त म्हणून घोषित झाले. २००८ मध्ये त्यांनी बारामती येथे ‘हायटेक टेक्सटाईल पार्क’ उभारण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. आज या पार्कमध्ये सुमारे १५ हजार लोकांना रोजगार मिळतो, त्यापैकी बहुतांश महिला आहेत.

सुनेत्रा पवार यांचे वडील बाजीराव पाटील हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे नेते होते. त्यांचे बंधू पद्मसिंह बाजीराव पाटील हे १९८० च्या दशकात महाराष्ट्राच्या राजकारणात एक प्रभावी व्यक्तिमत्व म्हणून ओळखले जात होते. पद्मसिंह पाटील अनेक वेळा आमदार आणि खासदार राहिले. त्यांनी महाराष्ट्राचे गृहमंत्रीपदही भूषवले. सुनेत्रा पवार यांनी १९८५ मध्ये अजित पवार यांच्याशी विवाह केला. पद्मसिंह पाटील आणि शरद पवार यांच्यातील मैत्रीमुळे हे नाते जुळले होते. अजित आणि सुनेत्रा पवार यांना पार्थ आणि जय हे दोन मुले आहेत. पार्थ पवार यांनी २०१९ मध्ये मावळमधून लोकसभा निवडणूक लढवली होती, पण त्यांना त्यात यश मिळाले नाही. जय पवार सध्या उद्योजकतेच्या क्षेत्रात कार्यरत आहेत.

सुनेत्रा पवार अनेक दशकांपासून एका राजकीय कुटुंबाचा भाग होत्या. मात्र, त्यांनी सक्रिय राजकारणात उशिरा प्रवेश केला. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या विभाजनानंतर, २०२३ च्या अखेरीस त्यांनी सक्रिय राजकारणात पाऊल ठेवले. २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत बारामतीतून त्यांनी सुप्रिया सुळे यांच्या विरोधात निवडणूक लढवली. ही निवडणूक पवार कुटुंबातील आणि पक्षातील विभाजनाचे प्रतीक ठरली. या निवडणुकीत त्यांना पराभव पत्करावा लागला. लोकसभा निवडणुकीनंतर जून २०२४ मध्ये त्यांना राज्यसभेवर पाठवण्यात आले.

२८ जानेवारी रोजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या निधनानंतर, राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या (अजित पवार) नेतृत्वाला आणि महाराष्ट्र सरकारमधील रिक्त जागा भरण्याच्या पार्श्वभूमीवर, शनिवार ३१ जानेवारी रोजी त्यांची राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या विधिमंडळ पक्षाच्या नेत्या म्हणून निवड झाली. यानंतर, त्या महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली. त्या महाराष्ट्राच्या पहिल्या महिला उपमुख्यमंत्री ठरल्या आहेत.