कमर्शिअल LPG सिलेंडर वापरणाऱ्या व्यावसायिकांसाठी उत्तर प्रदेशातून महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. सरकारी पातळीवर 19 किलोच्या कमर्शिअल LPG सिलेंडरच्या दरात कपात झालेली नसतानाही काही ग्रामीण भागांत हा सिलेंडर अधिकृत किमतीपेक्षा तब्बल 600 रुपयांपर्यंत स्वस्त मिळत असल्याचे रिपोर्टमध्ये सांगण्यात आले आहे.
विशेषतः उत्तर प्रदेशातील काही गावांमध्ये आणि छोट्या बाजारपेठांमध्ये स्थानिक LPG एजन्सींकडून कमी दरात सिलेंडर विकला जात असल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे हॉटेल, रेस्टॉरंट, ढाबे, मिठाई दुकाने आणि कॅटरिंग व्यवसायांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या कमर्शिअल सिलेंडरच्या किंमतीबाबत चर्चा सुरू झाली आहे.
कुशीनगरमध्ये 600 रुपयांपर्यंत फरक
रिपोर्टनुसार, उत्तर प्रदेशातील कुशीनगरमध्ये 19 किलोच्या कमर्शिअल LPG सिलेंडरचा अधिकृत दर सुमारे 2,946 रुपये आहे. मात्र, काही ठिकाणी ग्राहकांना हाच सिलेंडर 2,400 ते 2,700 रुपयांमध्ये मिळत असल्याचे सांगण्यात आले आहे. म्हणजेच स्थानिक विक्रीदर आणि अधिकृत दरामध्ये सुमारे 200 ते 600 रुपयांपर्यंत फरक दिसत आहे.
महत्त्वाचे म्हणजे हा कमी दर सर्वत्र लागू झालेला नाही. त्यामुळे देशभरात कमर्शिअल LPG सिलेंडरची किंमत 600 रुपयांनी कमी झाली आहे, असा अर्थ काढता येणार नाही.
सरकारी दरात कपात का झाली नाही?
सरकारी तेल विपणन कंपन्यांकडून कमर्शिअल LPGच्या किंमतीत देशव्यापी कपात जाहीर झाल्याचे या वृत्तांमध्ये नमूद केलेले नाही. उलट, सप्टेंबरच्या सुरुवातीला 19 किलोच्या कमर्शिअल सिलेंडरच्या दरात सुमारे 9.5 रुपयांची वाढ झाल्याचे TV9 Marathi आणि इतर रिपोर्टमध्ये सांगण्यात आले आहे.
केंद्र सरकारच्या पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, कमर्शिअल LPGच्या किंमती आंतरराष्ट्रीय बाजारातील परिस्थिती आणि संबंधित खर्चाशी जोडलेल्या असतात. �
एजन्सींकडून सिलेंडर स्वस्तात का दिला जातोय?
मिळालेल्या रिपोर्टनुसार, काही ग्रामीण बाजारपेठांमध्ये कमर्शिअल LPGची मागणी तुलनेने कमी असल्याने काही वितरकांकडे सिलेंडरचा अतिरिक्त साठा राहिल्याचे सांगितले जात आहे.
कमर्शिअल LPGचा मोठ्या प्रमाणावर वापर हॉटेल, रेस्टॉरंट, ढाबे, खाद्यपदार्थांचे स्टॉल, मिठाईची दुकाने आणि कॅटरिंग व्यवसायांमध्ये होतो. ग्रामीण किंवा छोट्या बाजारपेठांमध्ये या ग्राहकांकडून मागणी कमी राहिल्यास वितरकांकडे उपलब्ध साठा वाढू शकतो.
अशा परिस्थितीत स्टॉक कमी करण्यासाठी काही एजन्सी ग्राहकांना कमी दरात सिलेंडर देत असल्याचे रिपोर्टमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. मात्र, हा स्थानिक पातळीवरील व्यवहार असल्याने प्रत्येक एजन्सीकडे अशीच किंमत असेल, असे म्हणता येणार नाही. �
LPG पुरवठ्यात आता सुधारणा
काही महिन्यांपूर्वी पश्चिम आशियातील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर भारताच्या LPG पुरवठ्यावर दबाव निर्माण झाला होता. त्यावेळी कमर्शिअल आणि औद्योगिक ग्राहकांसाठी LPG उपलब्धतेवर परिणाम झाला होता.
त्यानंतर पुरवठ्याची परिस्थिती सुधारल्याने केंद्र सरकारने जून 2026 मध्ये नॉन-डोमेस्टिक पॅक्ड LPGच्या पुरवठ्यावरील क्षेत्रनिहाय निर्बंध हटवून पूर्वीच्या पातळीवर पुरवठा पुनर्स्थापित करण्याची घोषणा केली होती. �
News on Air
यामुळे बाजारात कमर्शिअल LPGची उपलब्धता सुधारल्याचे रिपोर्टमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. काही ठिकाणी मागणीच्या तुलनेत उपलब्ध साठा अधिक असल्याने स्थानिक पातळीवर कमी दरात विक्री होत असल्याचे सांगितले जात आहे.
देशांतर्गत LPG सिलेंडरच्या दरातही कपात झाली का?
कमर्शिअल सिलेंडर काही ठिकाणी स्वस्त मिळत असल्याच्या बातमीचा अर्थ घरगुती LPG सिलेंडरचे दर कमी झाले आहेत, असा नाही.
केंद्र सरकारनेही घरगुती LPG आणि कमर्शिअल LPGच्या किंमत व्यवस्थेमध्ये फरक असल्याचे स्पष्ट केले आहे. घरगुती LPGचा वापर कोट्यवधी ग्राहक करतात, तर कमर्शिअल LPG प्रामुख्याने व्यावसायिक वापरासाठी असतो. �
Press Information Bureau
त्यामुळे उत्तर प्रदेशातील काही भागांमध्ये 19 किलोचा कमर्शिअल सिलेंडर कमी दरात मिळत असला, तरी त्याला देशव्यापी अधिकृत दरकपात समजू नये.
कमी किमतीत सिलेंडर घेताना काय तपासावे?
स्थानिक एजन्सीकडून अधिकृत दरापेक्षा कमी किमतीत कमर्शिअल LPG सिलेंडर मिळत असल्यास ग्राहकांनी काही बाबी तपासणे महत्त्वाचे आहे.
सिलेंडर अधिकृत LPG वितरकाकडूनच घेतला जात आहे का, सिलेंडरचे वजन योग्य आहे का, सील व्यवस्थित आहे का आणि बिल मिळत आहे का, हे पाहावे. LPG वितरकांची राज्यनिहाय माहिती पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या Petroleum Planning & Analysis Cell कडून उपलब्ध करून दिली जाते. �
Petroleum Planning & Analysis Cell
सध्या उपलब्ध माहितीनुसार, उत्तर प्रदेशातील काही ग्रामीण भागांत कमर्शिअल LPG सिलेंडर 200 ते 600 रुपयांनी कमी दरात मिळत असल्याचे रिपोर्ट समोर आले आहेत; मात्र देशभरातील अधिकृत कमर्शिअल LPG दरात 600 रुपयांची कपात झालेली नाही.
